Polski Związek Piłki Nożnej znalazł się w centrum uwagi Urzędu Ochrony Danych Osobowych. Powodem jest sposób pozyskiwania zgód na przetwarzanie wizerunku dzieci biorących udział w turnieju „Z podwórka na stadion o Puchar Tymbarku”. Pojawiły się bowiem wątpliwości, czy uzależnianie uczestnictwa w wydarzeniu sportowym od wyrażenia zgody na przetwarzanie wizerunku ma oparcie w obowiązujących przepisach prawa.
Interwencja PUODO
Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych, Mirosław Wróblewski, wystosował do PZPN oficjalne pismo, w którym domaga się wyjaśnień dotyczących praktyk w zakresie pozyskiwania zgód rodziców lub opiekunów prawnych nieletnich zawodników. W szczególności chodzi o sytuacje, w których odmowa wyrażenia zgody na wykorzystanie wizerunku dziecka skutkuje brakiem możliwości uczestnictwa w turnieju.
PUODO działa w tym zakresie na podstawie art. 58 ust. 1 lit. a) i e) RODO, które uprawniają organ nadzorczy m.in. do monitorowania zgodności przetwarzania danych z przepisami oraz do żądania informacji od administratorów danych.
Zgoda musi być dobrowolna – ale czy naprawdę jest?
Jednym z podstawowych warunków legalności przetwarzania danych osobowych na podstawie zgody – zgodnie z ogólnym rozporządzeniem o ochronie danych (RODO) – jest jej dobrowolność. Tymczasem PUODO zadaje kluczowe pytanie: czy zgoda na przetwarzanie wizerunku dziecka rzeczywiście spełnia ten warunek, jeśli jej brak automatycznie wyklucza z udziału w wydarzeniu?
Organ nadzorczy pyta również, czy taka zgoda spełnia pozostałe wymogi RODO, tj. czy jest konkretna, świadoma i jednoznaczna. Te cztery przesłanki muszą być spełnione łącznie, by można było mówić o zgodnej z prawem podstawie przetwarzania danych osobowych.
Jakie cele uzasadniają przetwarzanie wizerunku dzieci?
UODO oczekuje też od PZPN wskazania, do jakich konkretnie celów – związanych z działalnością statutową Związku – konieczne jest przetwarzanie wizerunku uczestników turnieju. Wizerunek, jako dana osobowa, podlega szczególnej ochronie w przypadku dzieci, a każdy przypadek jego wykorzystania powinien być uzasadniony konkretnym i niezbędnym celem.
Warto przypomnieć, że zgodnie z zasadą minimalizacji danych (art. 5 ust. 1 lit. c RODO), administrator powinien przetwarzać wyłącznie te dane, które są adekwatne i ograniczone do niezbędnego minimum.
Praktyki pod lupą – co może wyniknąć z interwencji?
W piśmie do PZPN Prezes UODO poprosił również o przesłanie wzorów zgód już pozyskanych od rodziców lub opiekunów. Analiza tych dokumentów pozwoli ocenić, czy stosowane przez Związek formularze spełniają wymogi prawne.
Jeśli okaże się, że pozyskiwane zgody nie spełniają standardów określonych w RODO lub że doszło do uzależniania dostępu do usługi od ich wyrażenia w sposób sprzeczny z zasadą dobrowolności, Związek może zostać zobowiązany do zmiany praktyk, a w skrajnym przypadku – narażony na sankcje.
Co to oznacza dla organizatorów wydarzeń z udziałem dzieci?
Sprawa PZPN może stać się precedensem i impulsem do weryfikacji praktyk także przez inne organizacje, które gromadzą dane dzieci – zwłaszcza w kontekście wizerunku. Organizatorzy powinni zadać sobie pytania: czy zgoda rzeczywiście jest dobrowolna? Czy brak jej wyrażenia nie powoduje negatywnych konsekwencji dla dziecka? Czy przetwarzanie wizerunku jest naprawdę konieczne dla realizacji celu wydarzenia?
Przypomnijmy, że dzieci jako szczególnie wrażliwa grupa podlegają wzmożonej ochronie w kontekście przetwarzania danych osobowych. Każda organizacja, która chce publikować zdjęcia lub nagrania z udziałem nieletnich, musi mieć nie tylko zgodę opiekuna, ale również uzasadnienie prawne i cel przetwarzania, który nie może być realizowany innymi, mniej inwazyjnymi środkami.
Zgoda musi być wyrażona dobrowolnie
Wystąpienie Prezesa UODO do PZPN to sygnał dla wszystkich podmiotów organizujących wydarzenia sportowe, edukacyjne czy kulturalne z udziałem dzieci – dane osobowe, w tym wizerunek, muszą być przetwarzane zgodnie z prawem, etycznie i przejrzyście. W przeciwnym razie nawet najlepsza inicjatywa, jak promujący aktywność fizyczną turniej, może znaleźć się w centrum sporu prawnego i etycznego.Chcesz, by Twoja organizacja miała pewność co do legalności przetwarzania danych dzieci? Skonsultuj się z naszymi ekspertami: bok@asystahr.pl
