W Polsce co roku rozwodzi się około 60 tysięcy par, a liczba dzieci wychowywanych przez samotnych rodziców stale rośnie. Rozstanie to nie tylko wyzwanie emocjonalne, ale także szereg formalności, w tym podatkowych. Jednym z częstych pytań, które pojawia się przy rozliczaniu PIT jest kwestia ulgi na dziecko. Sprawdź, komu przysługuje i w jakiej kwocie.

Zgodnie z art. 27f ustawy o PIT, z ulgi prorodzinnej mogą skorzystać podatnicy, którzy w danym roku podatkowym sprawowali władzę rodzicielską nad dzieckiem, byli opiekunami prawnymi lub rodzicami zastępczymi. Warunkiem jest również posiadanie dochodów opodatkowanych według skali podatkowej (PIT-36 lub PIT-37).

Wysokość ulgi zależy od liczby dzieci:

• 1 112,04 zł rocznie na jedno dziecko,
• 2 224,08 zł rocznie na dwoje dzieci (po 1 112,04 zł na każde),
• 4 224,12 zł na troje dzieci (po 1 112,04 zł na dwoje pierwszych i 2 000,04 zł na trzecie),
• 6 924,12 zł na czworo i więcej dzieci (po 1 112,04 zł na pierwsze dwoje, 2 000,04 zł na trzecie i 2 700 zł na czwarte i każde kolejne).

Dodatkowo, w przypadku jednego dziecka obowiązuje limit dochodowy:

• 112 000 zł dla rodzica samotnie wychowującego dziecko,
• 56 000 zł dla rodzica pozostającego w związku małżeńskim lub rozliczającego się samodzielnie.

Podstawowa zasada jest prosta – z ulgi prorodzinnej korzysta ten rodzic, który faktycznie sprawuje opiekę nad dzieckiem i ponosi koszty jego utrzymania. Może to być jeden rodzic lub oboje – jeśli sprawują opiekę naprzemienną.

Opieka sprawowana przez jednego rodzica

Jeśli dziecko na co dzień mieszka z jednym rodzicem, który ponosi główne koszty jego utrzymania, to wyłącznie ten rodzic ma prawo do skorzystania z ulgi. Nawet jeśli drugi rodzic płaci alimenty, to nie daje mu to automatycznego prawa do odliczenia podatkowego.

Opieka naprzemienna – podział ulgi

Jeśli rozwiedzeni rodzice sprawują opiekę nad dzieckiem w porównywalnym zakresie (np. dziecko mieszka po połowie z każdym z nich), ulgę można podzielić proporcjonalnie. Może to być równo po 50%, ale jeśli rodzice uzgodnią inny podział – np. 70% dla jednego i 30% dla drugiego – to również jest to dopuszczalne, pod warunkiem że odzwierciedla rzeczywiste ponoszenie kosztów.

Brak porozumienia między rodzicami

Gdy oboje rodzice chcą skorzystać z ulgi, ale nie mogą dojść do porozumienia co do jej podziału, decyzję podejmie urząd skarbowy. W praktyce fiskus bada, kto rzeczywiście sprawował opiekę i ponosił większe koszty utrzymania dziecka. Jeśli nie da się tego jednoznacznie ustalić, ulga jest dzielona po równo.

Ulga prorodzinna nie przysługuje, jeśli:

• rodzic ma bardzo wysokie dochody i przekracza limit przy jednym dziecku (112 000 zł w przypadku osób samotnie wychowujących dziecko lub 56 000 zł dla pozostałych),
• dziecko ukończyło 25. rok życia i nie studiuje,

rodzic formalnie nie sprawuje opieki nad dzieckiem, a jedynie płaci alimenty.

1. Jeśli rodzice dzielą ulgę, powinni jednoznacznie określić proporcje w swoich PIT-ach (PIT-36 lub PIT-37). Urząd skarbowy może zażądać dokumentów potwierdzających sprawowanie opieki, np. wyroku rozwodowego czy umowy między rodzicami.
2. Jeśli jeden rodzic wpisze 100% ulgi, a drugi również, urząd skarbowy zakwestionuje podwójne odliczenie i może wezwać rodziców do wyjaśnień.
3. W przypadku opieki naprzemiennej, warto mieć dowody, że faktycznie dziecko przebywa u obu rodziców w równym stopniu (np. umowa sądowa o opiece naprzemiennej, rachunki, dowody ponoszenia kosztów).

Ulga prorodzinna przy rozwodzie rodziców nie przysługuje automatycznie każdemu z nich – istotne jest faktyczne sprawowanie opieki. Jeśli dziecko mieszka głównie z jednym rodzicem, to on ma prawo do odliczenia. W przypadku opieki naprzemiennej ulgę można podzielić. Brak porozumienia oznacza konieczność interwencji urzędu skarbowego, który bada kto ponosi koszty utrzymania dziecka. Warto z góry ustalić zasady rozliczeń, by uniknąć problemów podczas składania PIT-u.