Czy w codziennym zarządzaniu firmą bierzesz pod uwagę ryzyko nagłych, wysokich i obowiązkowych wydatków? Jednym z nich jest odprawa pośmiertna, czyli świadczenie, o którym wielu pracodawców zapomina, a które może sięgnąć nawet sześciokrotności miesięcznego wynagrodzenia pracownika. To nie jest koszt, który można zignorować.
Jeden z naszych klientów, przezorny przedsiębiorca, zwrócił się do nas z kluczowym pytaniem: jak zabezpieczyć firmę na wypadek konieczności wypłaty takich świadczeń? Jego zapytanie stało się inspiracją do tego artykułu. Pokażemy Ci, jakie obowiązki nakłada na Ciebie Kodeks pracy i jak możesz przekuć to ryzyko w korzyść dla swojej organizacji.
fot. z zasobów Canvy Pro
Obowiązek, o którym łatwo zapomnieć – czym jest odprawa pośmiertna?
Zacznijmy od podstaw. Wypłata odprawy pośmiertnej nie jest Twoją dobrą wolą, to Twój obowiązek prawny. Zgodnie z art. 93 Kodeksu pracy, w razie śmierci pracownika w czasie trwania stosunku pracy (lub w czasie pobierania po jego rozwiązaniu zasiłku z tytułu niezdolności do pracy wskutek choroby), jego rodzina ma prawo do otrzymania od pracodawcy wsparcia finansowego.
Warto wiedzieć, że krąg uprawnionych jest precyzyjnie określony. Należą do niego: małżonek oraz inni członkowie rodziny spełniający warunki do uzyskania renty rodzinnej. Odprawę dzieli się w częściach równych pomiędzy wszystkich uprawnionych. Jeśli do świadczenia uprawniona jest tylko jedna osoba, przysługuje jej połowa kwoty odprawy.
Co to oznacza dla Twojej firmy? Konieczność wypłaty konkretnej sumy pieniędzy, która nie była zaplanowana w budżecie. A jej wysokość może Cię zaskoczyć.
Ile to kosztuje? Wysokość odprawy zależy od stażu pracy
Kwota odprawy pośmiertnej jest ściśle uzależniona od okresu zatrudnienia pracownika u danego pracodawcy. Im dłuższy staż w Twojej firmie, tym wyższe świadczenie. Przepisy mówią jasno:
- Pracownik zatrudniony krócej niż 10 lat – odprawa w wysokości jednomiesięcznego wynagrodzenia.
- Pracownik zatrudniony co najmniej 10 lat – odprawa w wysokości trzymiesięcznego wynagrodzenia.
- Pracownik zatrudniony co najmniej 15 lat – odprawa w wysokości sześciomiesięcznego wynagrodzenia.
Zwróć uwagę na ostatni próg. Sześciokrotność pensji to poważne obciążenie finansowe, szczególnie jeśli dotyczy kluczowego, wieloletniego specjalisty. Czy Twoja firma jest przygotowana na taki nieplanowany wydatek?
A co z odprawą rentową i emerytalną?
To nie jedyne świadczenie, o którym musisz pamiętać. Art. 92¹ Kodeksu pracy reguluje kwestię odprawy dla pracownika, którego stosunek pracy ustaje w związku z przejściem na rentę z tytułu niezdolności do pracy lub emeryturę.
W takiej sytuacji pracownikowi przysługuje odprawa pieniężna w wysokości jednomiesięcznego wynagrodzenia. Co istotne, świadczenie to ma charakter jednorazowy. Pracownik, który raz otrzymał taką odprawę, nie może w przyszłości ponownie nabyć do niej prawa. Choć jest to niższa kwota niż w przypadku odprawy pośmiertnej, wciąż stanowi koszt, który należy uwzględnić w planowaniu finansowym, zwłaszcza w firmach o dużej rotacji pokoleniowej.
Jak zabezpieczyć firmę? Analiza ryzyka i ubezpieczenie na życie
Skoro znamy już ryzyka, przejdźmy do rozwiązań. Jak podejść do tego strategicznie? Masz dwie główne ścieżki.
Pierwsza to samodzielne zarządzanie ryzykiem, czyli analiza struktury zatrudnienia i tworzenie rezerw finansowych. Druga, znacznie skuteczniejsza, to transfer ryzyka na ubezpieczyciela.
Kodeks pracy daje pracodawcom możliwość uniknięcia wypłaty odprawy pośmiertnej. Zgodnie z art. 93 § 7, jeśli pracownik był objęty polisą na życie finansowaną przez pracodawcę, a odszkodowanie dla rodziny nie jest mniejsze niż ustawowa odprawa, pracodawca nie musi jej dodatkowo wypłacać.
Co to dla Ciebie oznacza?
- Zwolnienie z obowiązku – jeśli suma ubezpieczenia jest równa lub wyższa należnej odprawie, Twój obowiązek jako pracodawcy zostaje w całości wypełniony przez towarzystwo ubezpieczeniowe.
- Ograniczenie kosztów – jeżeli odszkodowanie byłoby niższe od wymaganej odprawy, Twoim zadaniem jest jedynie wypłata różnicy. To wciąż ogromna redukcja potencjalnego obciążenia.
Możesz także rozważyć objęcie ubezpieczeniem tylko określonej grupy pracowników, na przykład tych z najdłuższym stażem, którzy generują największe ryzyko finansowe dla firmy.
Zarządzanie ryzykiem w praktyce – Twoja lista kontrolna
Zamiast czekać na niespodziewany kryzys, zacznij działać już dziś. Oto kilka kroków, które powinieneś podjąć:
- Przeanalizuj kadrę – sprawdź, ilu masz pracowników ze stażem powyżej 10 i 15 lat. To Twoja grupa największego ryzyka finansowego.
- Oszacuj potencjalne koszty – policz, ile wyniosłaby sześciomiesięczna odprawa dla Twoich najbardziej doświadczonych pracowników. Ta liczba da Ci realny obraz sytuacji.
- Rozważ ubezpieczenie grupowe – potraktuj je nie jako koszt, ale jako inwestycję. Zabezpieczasz finanse firmy, a jednocześnie oferujesz pracownikom wartościowy benefit pozapłacowy.
- Skonsultuj się z ekspertem – dobór odpowiedniej polisy i analiza kryteriów wymagają wiedzy. Profesjonalne doradztwo pomoże Ci wybrać rozwiązanie skrojone na miarę Twojej organizacji.
Nie czekaj, aż niespodziewane zdarzenie zaskoczy finanse Twojej firmy. Skontaktuj się z nami, a pomożemy Ci oszacować ryzyko i wdrożyć najlepsze zabezpieczenie.
