Publikacja dokumentów dotyczących realizacji inwestycji mieszkaniowych, w tym uchwał rady gminy w tym przedmiocie, zawierających numery ksiąg wieczystych w ogólnodostępnej przestrzeni publicznej, tj. w Biuletynie Informacji Publicznej oraz w wojewódzkich dziennikach urzędowych stała się przedmiotem interwencji Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych. Polski organ nadzorczy ds. ochrony danych osobowych zwrócił się do Ministra Rozwoju i Technologii z wnioskiem o dostosowanie przepisów ustawy o ułatwieniach w przygotowaniu i realizacji inwestycji mieszkaniowych oraz inwestycji towarzyszących do wymogów RODO. Problem ten uwidacznia szerszą kwestię ochrony danych osobowych w dokumentach publicznych.
-
- Fot. ijeab, www.freepik.com
Dlaczego numery ksiąg wieczystych stanowią dane osobowe?
Choć numer księgi wieczystej sam w sobie nie zawiera imienia i nazwiska, to jego znajomość otwiera drogę do uzyskania szerokiego zakresu informacji o właścicielu nieruchomości. Księgi wieczyste zawierają bowiem m.in.:
- imiona i nazwiska właścicieli,
- numery PESEL,
- informacje o hipotekach i zobowiązaniach finansowych,
- sposób nabycia nieruchomości.
W konsekwencji ujawnienie numeru księgi wieczystej może prowadzić do identyfikacji konkretnej osoby fizycznej, a w skrajnych przypadkach nawet do kradzieży tożsamości lub nieuprawnionego profilowania właścicieli nieruchomości na podstawie ich zobowiązań finansowych.
Ustawowy wymóg publikacji a ochrona prywatności
Obecne przepisy wymagają, aby numery ksiąg wieczystych były podawane we wnioskach o ustalenie lokalizacji inwestycji oraz w uchwałach rady gminy. Co więcej, dokumenty te muszą być upublicznione. Oznacza to, że każdy może uzyskać dostęp do tych danych, co w konsekwencji może spowodować ich wykorzystanie w sposób niezgodny z prawem.
Interwencja Prezesa UODO
Prezes UODO zauważył, że tego typu regulacje nie uwzględniają wymogów RODO, które nakładają na administratorów danych obowiązek minimalizacji przetwarzania informacji osobowych. Podjęcie działań w tym zakresie może skutkować:
- ograniczeniem obowiązku publikacji numerów ksiąg wieczystych,
- wprowadzeniem systemu zabezpieczającego dostęp do tych danych wyłącznie dla uprawnionych podmiotów,
- dostosowaniem polskich przepisów do europejskich standardów ochrony prywatności.
Potrzeba zmian w prawie
Obecna sytuacja uwidacznia istotną lukę w regulacjach dotyczących jawności informacji publicznej i ochrony danych osobowych. Współczesne przepisy powinny precyzyjnie wyważyć interes publiczny oraz prawo obywateli do prywatności. O ile jawność procedur administracyjnych jest kluczowa dla transparentności działania państwa, o tyle publikacja danych, takich jak numery ksiąg wieczystych, może naruszać prawa jednostki.
Co dalej?
Dostosowanie polskich przepisów, w tym ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o ułatwieniach w przygotowaniu i realizacji inwestycji mieszkaniowych oraz inwestycji towarzyszących do przepisów RODO jest nieuniknione. Wprowadzenie mechanizmów ograniczających publiczny dostęp do numerów ksiąg wieczystych może stać się krokiem w kierunku lepszej ochrony prywatności obywateli. Ważne jest znalezienie takiego rozwiązania, które z jednej strony zapewni transparentność procesów inwestycyjnych, a z drugiej zabezpieczy dane osobowe przed ich nieuprawnionym wykorzystaniem.
Jeśli masz jakiekolwiek pytania z obszaru RODO, skontaktuj się z nami: bok@asystahr.pl
