Przedsiębiorco,
Rok 2022 był to czas dużych wyzwań dla firm transportowych. Zmiany w rozliczaniu płacy minimalnej, diet i ryczałtów noclegowych oraz czasu pracy kierowców wprowadzone w ramach pakietu mobilności były prawdziwą rewolucją w branży – wywarły wpływ na praktycznie cały transport międzynarodowy. Jednym z popularnych rodzajów przewozów jest transport bilateralny.
Przewóz bilateralny (dwustronny) to transport międzynarodowy towarów lub osób do kraju siedziby bądź z kraju siedziby przewoźnika. Jest wykonywany w oparciu o umowę zawartą pomiędzy dwoma państwami, na których terenie odbywa się przewóz. Umowa zawiera regulacje dotyczące dostępu firm transportowych do rynku i działa na zasadzie wzajemności. Polska, jako członek Unii Europejskiej posiada umowy dotyczące transportu bilateralnego ze wszystkimi krajami stowarzyszonymi w UE, a także z takimi państwami jak między innymi Ukraina, Turcja, Mołdawia, Białoruś czy Rosja.
Przewóz bilateralny wraz z dwoma załadunkami/rozładunkami (po spełnieniu dodatkowych warunków) nie podlega pod świadczenia z tytułu podróży służbowych. Może to być na przykład transport pomiędzy Polską a krajami UE oraz wykonanie maksymalnie dwóch dodatkowych operacji załadunku/rozładunku w czasie powrotu kierowcy do bazy lub jednego dodatkowego załadunku/rozładunku, który nie należy do przewozów kabotażowych. Dobrym przykładem jest sytuacja, w której załadunek towaru ma miejsce w Polsce, a następnie jest on transportowany do kraju docelowego – np. do Austrii. Po dotarciu na miejsce kierowca rozładowuje towar i wraca do siedziby swojej firmy, nie wykonując żadnych dodatkowych czynności.
Jak wskazuje ustawa o czasie pracy kierowców (art. 21b.) „kierowca wykonujący zadania służbowe w ramach międzynarodowych przewozów drogowych nie jest w podróży służbowej w rozumieniu art. 775 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy”. Oznacza to, że przewóz bilateralny nie podlega pod naliczanie diet i ryczałtów za nocleg.
W pensji kierowcy powinna zostać uwzględniona płaca zasadnicza wraz z ewentualnymi dodatkami z tytułu wynagrodzenia za godziny nadliczbowe i nocne oraz dyżury. Zgodnie z omawianą powyżej ustawą o czasie pracy kierowców, w razie osiągnięcia przez kierowcę miesięcznych zarobków powyżej aktualnego przeciętnego wynagrodzenia – 5922 zł brutto, podstawa opodatkowania musi zostać obniżona o 30% tzw. diet wirtualnych (używanych do ustalania wysokości składek i zaliczek podatkowych) za każdy dzień pracy zagranicznej, zgodnie ze stawkami danego kraju. Jeżeli wówczas pensja spadnie poniżej 5922 zł, należy podnieść podstawę wymiaru składek społecznych do poziomu tej kwoty.
Przewóz bilateralny „na pusto” inaczej pisząc puste przebiegi w przewozach bilateralnych również mogą być wyłączone z delegowania. Wyobraźmy sobie sytuację, w której polski kierowca wykonuje transport z Polski do Belgii. Dokonuje rozładunku, następnie jedzie „na pusto” do Holandii, w której zatrzymuje się, aby załadować towar powrotny do Polski. Wracając, wykonuje kolejny załadunek towaru do Polski – tym razem z Niemiec. Wszystkie przewozy są wyłączone z delegowania:
- Polska – Belgia: przewóz bilateralny,
- Belgia – Holandia: pusty przejazd,
- Holandia – Polska: przewóz bilateralny,
- Niemcy – Polska: przewóz bilateralny.
Przewóz bilateralny i cross-trade to przewóz towarów z jednego państwa UE do drugiego przez firmę transportową, która nie posiada siedziby w żadnym z państw, na których terenie realizuje zlecenie.
Kierowca zatrudniony w polskiej firmie przewozi towar z Polski do Portugalii. Po dojechaniu na miejsce i rozładunku wykonuje operacje cross-trade z Portugalii do Francji oraz z Francji do Niemiec. Tam kończy się druga operacja cross-trade. Kierowca zatrzymuje się, aby rozładować towar, a następnie uzupełnia ładunek powrotny do Polski. W powyższym przykładzie delegowaniem będą objęte wyłącznie odcinki: Portugalia-Francja i Francja-Niemcy.
