Zgodnie z unijną dyrektywą 2019/1152/UE przygotowano projekt zmian w Kodeksie pracy, które wprowadzają wiele nowych uprawnień dla pracowników. Wejdą one w życie niebawem, dlatego już teraz warto zapoznać się z najważniejszymi modyfikacjami. Oto najistotniejsze zmiany w KP, które wpłyną na prawa osób zatrudnionych w polskich firmach!
Zmiany w KP dotyczące urlopów rodzicielskich i opiekuńczych
Dyrektywa unijna wprowadza szereg zmian, które dotyczą między innymi długości urlopu rodzicielskiego oraz wysokości zasiłku macierzyńskiego za jego czas.
Zgodnie z nowymi przepisami, wydłużony zostanie urlop rodzicielski – do 41 tygodni w przypadku urodzenia jednego dziecka oraz do 43 tygodni w przypadku urodzenia więcej niż jednego dziecka. W praktyce oznacza to, że jeden z rodziców może skorzystać z urlopu rodzicielskiego w maksymalnym wymiarze 32 lub 34 tygodni, a pozostałe 9 tygodni zostaje do wykorzystania dla drugiego rodzica. Co bardzo istotne, rodzice będą mogli korzystać z urlopu równolegle.
Zmianom ulegną również wysokości zasiłku macierzyńskiego za cały okres urlopu rodzicielskiego – wyniosą one 70% podstawy wymiaru zasiłku. Co więcej:
- w przypadku złożenia przez pracownicę (matkę dziecka) stosownego wniosku w terminie nie później niż 21 dni po porodzie, miesięczny zasiłek macierzyński za okres urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego wyniesie 81,5% podstawy wymiaru zasiłku;
- w każdym przypadku pracownikowi (ojcu dziecka), za okres nieprzenoszalnej (9-tygodniowej części urlopu), będzie przysługiwał zasiłek w wysokości 70% podstawy wymiaru zasiłku.
Warto również dodać, że pracownikowi będzie przysługiwało 5 dni urlopu opiekuńczego w celu zapewnienia opieki członkowi rodziny lub osobie zamieszkującej w tym samym gospodarstwie domowym. Z kolei w ramach urlopu ojcowskiego planowane jest zmniejszenie wieku dziecka, do którego pracownik będzie mógł skorzystać z dni wolnych od pracy.
Inne zmiany wprowadzające nowe uprawnienia dla pracowników
Zmiany w przepisach wprowadzają także szereg innych uprawnień dla pracowników, które respektować powinien każdy pracodawca. Mowa tu przede wszystkim o:
- prawie do równoległego zatrudnienia – pracownik będzie mógł pozostawać w stosunku pracy z innym pracodawcą (z wyłączeniem przypadków zawarcia umowy o zakazie konkurencji oraz odrębnych przepisów prawnych);
- prawie wnioskowania o korzystniejsze zatrudnienie – pracownik zatrudniony u danego pracodawcy co najmniej 6 miesięcy będzie mógł domagać się od pracodawcy bardziej przewidywalnych i bezpieczniejszych warunków pracy (np. poprzez zmianę rodzaju pracy lub umowy na czas nieokreślony);
- prawie do nieodpłatnego szkolenia niezbędnego do wykonywania określonego rodzaju pracy lub na konkretnym stanowisku (powinno zaliczać się do czasu pracy i w miarę możliwości odbywać się w godzinach pracy);
- prawie do informacji o możliwości zatrudnienia w pełnym lub niepełnym wymiarze czasu pracy, procedurach awansu czy wolnych stanowiskach pracy;
- prawie do informacji o warunkach zatrudnienia, np. dotyczących szkoleń, długości płatnego urlopu czy przerw w pracy (dotyczyć będzie również pracowników wysyłanych do pracy w państwach członkowskich UE lub państw trzecich oraz pracowników delegowanych);
- prawie do uzasadnienia wypowiedzenia lub rozwiązania umowy na czas określony;
- prawie do dodatkowych przerw w pracy – jednej 15-minutowej (w przypadku dobowego czasu pracy wynoszącego co najmniej 6 godzin), dwóch 15-minutowych (w przypadku dobowego czasu pracy wynoszącego co najmniej 9 godzin) lub trzech 15-minutowych (w przypadku dobowego czasu pracy wynoszącego co najmniej 16 godzin);
- prawie do dodatkowych dni wolnych z powodu działania siły wyższej – mowa o 2 dniach lub 16 godzinach, np. w wyniku pilnych spraw rodzinnych spowodowanych chorobą lub wypadkiem.
Co więcej, zmianom ulegną także kwestie związane z umowami na czas próbny i o pracę, dając pracownikom większe możliwości w zakresie ich elastyczności negocjowania.
